26 november 2009
Op een dag word je wakker en dan blijk je in een gebied te wonen
waar cultuurprojecten zich als een keten door het gebied aaneenreigen.
Van de fanfare die een wijk haar ziel geeft tot theatergezelschappen
die de vinger aan de pols van de tijd houden.
Van de popcultuur die verklankt hoe we ons door het leven slaan
tot de beeldcultuur die het karakter van dit gebied uittekent.
Van een fashionclash die de thrill van de tijd binnen haalt tot de
literatuur die formuleert hoe we in de maalstroom van vragen
onszelf dreigen kwijt te raken.
Op een dag word je wakker en blijkt er in het gebied waar je woont
iets gebeurd te zijn.
Kunst en cultuur blijken hun positie te hebben ingenomen.
Dit is het begin van de proloog van het artistieke plan
Maastricht Culturele Hoofdstad van Europa “Via 2018”.
Op 25 november ondertekenden de bestuurders van de
Euregio een bestuurlijk convenant. Het startsein van het project MCH 2018.
Diezelfde middag presenteerde ik het artistieke plan.
Het vervolg van de proloog, leest u hier.
Hoe dat zo is kunnen komen?
Laten we beginnen bij het moment van wakker worden.
We schrijven medio 2014.
Op die dag krijgt de Euregio Maas/Rijn te horen dat zij in 2018
Culturele hoofdstad van Europa wordt.
Voorafgaand aan die datum is er veel, heel veel gebeurd.
Zes jaar eerder, op 16 december 2008 besluit de Gemeenteraad
van Maastricht zich officieel te kandideren voor de titel Culturele
Hoofdstad van Europa.
Er wordt een projectgroep ingesteld die het bestuurlijke proces,
behorende bij zo’n project, op gang trekt.
De steden Heerlen, Aken, Luik, Hasselt, Sittard/Geleen, worden
uitgenodigd als partners in crime.
De provincies Nederlands Limburg, Belgisch Limburg, Liège, de
Regio Aachen, en de Deutschsprachige Gemeinschaft van België
worden uitgenodigd te participeren.
In het voorjaar 2009 wordt opdracht gegeven een artistiek plan te
schrijven.
Dit plan is richtinggevend voor het inhoudelijke proces.
De 11 Euregionale partners richten eind 2009 ook een artistiek
autonome stichting op ter verwerving van de kandidatuur Maastricht
Culturele Hoofdstad van Europa 2018. De Stichting schrijft een
overtuigend bidbook, daartoe heeft ze het plan Via 2018 eind 2009
in werking gezet.
Deze stichting zet de eerste stappen in een euregionale programmering
en is de draaischijf voor de daarbij behorende communicatie
en lobby activiteiten.
Twee jaar later, in 2012, wordt een bidbook gepresenteerd.
De Euregio verdedigt in 2013 succesvol haar kandidatuur voor de
Europese selectiecommissie. En de stichting neemt vanaf 2014 de
organisatie en de voorbereiding van de programmering op van het
evenement.
Het bidbook.
In het bidbook Maastricht Culturele Hoofdstad van Europa 2018
worden de sterktes en zwaktes van het gebied beschreven.
De unieke potentie van het gebied wordt uitgelicht.
Een gebied waar naast het Nederlands en het Frans ook de Duitse
taal gesproken wordt.
Een gebied waar de Germaanse en Latijnse cultuur tegen elkaar
aanschuren, met elkaar verbonden zijn en deel van het dagelijkse
leven uitmaken. Maar ook een gebied dat uit elkaar gedreven is, dat
vol tegenstellingen zit en dat eigen ontwikkelingen kent.
In het bidbook wordt ook beschreven hoe door het installeren van
culturele spelregels, kunst en cultuur in positie zijn geraakt. Hoe
een keten van cultuurprojecten gerealiseerd is. Hoe de uitkomsten
van die projecten de bouwstenen leverden voor het programma
2018.
Het programma van 2018 wordt toegelicht.
Dat programma, samen met de antwoorden op de vragen over organisatie
en financiering, leidt tot de uitverkiezing.
Op een dag word je wakker en op die dag zou dit scenario werkelijk
kunnen zijn.
Zo ver zijn we nog niet.
Vandaag presenteer ik u een artistiek plan ‘Maastricht Culturele
Hoofdstad van Europa, Via 2018’.
Dit plan beschrijft waar het in ‘Maastricht Culturele Hoofdstad van
Europa 2018’ om zou kunnen gaan.
Dit plan beschrijft waarom het voor deze Euregio – wil ze de titel
’European Capital of Culture 2018’ binnenhalen – zo noodzakelijk is
dat kunst en cultuur in positie gebracht moeten worden.
Dit plan beschrijft hoe dat in positie brengen gerealiseerd zou
kunnen worden.
Dit voorliggende artistieke plan ‘Maastricht Culturele Hoofdstad
van Europa Via 2018’ biedt een routebeschrijving aan. Mogelijk kan
het bewandelen van de voorgestelde weg leiden tot het realiseren
van voorgenoemd scenario.
Dit plan beschrijft de eerste fase van een expeditie.
De expeditie ‘Via 2018’.
Guido Wevers